Quy định chung cho người bệnh di chuyển bằng đường hàng khôngHiện nay, theo quy định của các hãng hàng không trên thế giới, tất cả các hành khách đi máy bay chỉ cần có vé máy bay (được hoặc chưa được xác nhận chỗ) cộng thêm giấy tờ tùy thân có ảnh (hộ chiếu, chứng minh nhân dân, bằng lái xe…) là đủ điều kiện di chuyển bằng phương tiện hàng không. Tuy nhiên, đối với những người có sức khỏe kém thì sao?

Theo một số nguyên tắc chung, những hành khách đặc biệt (special passenger) được xem là người bệnh như: bị giảm hoặc mất khả năng tự phục vụ mình (do tình trạng thần kinh hoặc thể chất bị rối loạn hoặc thay đổi) hay những hành khách không phải là người bệnh nhưng già yếu (các chức năng sinh lý giảm), những hành khách là phụ nữ có thai trong giai đoạn gần sinh, khách tàn tật dù tình trạng thần kinh ổn định nhưng cần sự giúp đỡ của người khác… nếu muốn di chuyển bằng máy bay cũng phải tuân theo một số điều kiện như việc vận chuyển người bệnh.

Điều kiện chuyên chở người bệnh được quy định như thế nào?

Theo quy định hiện hành của Vietnam Airlines, hành khách là người bệnh chỉ được chấp nhận chuyên chở  khi thỏa mãn các điều kiện sau:
 
- Làm đầy đủ các thủ tục theo yêu cấu của Vietnam Airlines.

- Việc chuyên chở những khách này không có nguy cơ gây ảnh hưởng đến sự an toàn của máy bay, của phi hành đoàn, hành khách và tài sản của họ.
 
- Những hành khách là người bệnh chỉ được chấp nhận chuyên chở khi có người đi cùng. Người đi cùng phải từ 18 tuổi trở lên, khỏe mạnh (tốt nhất là bác sĩ hoặc y tá), có khả năng chăm sóc người bệnh trong suốt chuyến bay.
 
- Khách là người bệnh phải mang theo đủ dụng cụ y tế cần thiết.
 
- Nếu khách đi theo hành trình nối chặng (transit) thì  hành khách phải có chỗ được xác nhận trên tất cả các chặng bay.
 
Ngoài ra, Vietnam Airlines cũng chấp nhận chuyên chở đối với những hành khách là người bệnh không có người đi cùng nếu có đủ các điều kiện sau:
 
- Người bệnh trạng thái không nghiêm trọng, khách bị tàn tật nhưng đã tự thích nghi được với tình trạng bệnh tật của mình và những bệnh mãn tính được cơ sở y tế do VNA (Vietnam Airlines) chỉ định cho phép.

- Hành khách có khả năng tự đi lại, ăn uống và  tự phục vụ bản thân trong suốt quá trình vận chuyển.
 
- Hành khách phải có người nhà giúp đỡ tại sân bay xuất phát và tại sân bay đến trong hành trình của mình.

Quy định về xác nhận sức khỏe trước chuyến bay
 
Ngoài một số hành khách được xem là người bệnh cần sự giúp đỡ đặc biệt không cần phải xác nhận y tế, còn lại một số khách phải tiến hành xác nhận sức khỏe trước chuyến bay như:
 
- Khách mắc các bệnh dễ lây truyền.
 
- Khách có  thể có thể trạng hoặc những hành động không bình thường như gây nguy hại hoặc khó chịu cho những khách khác.

- Có  thể gây ảnh hưởng đến sự an toàn hoặc làm chậm trễ chuyến bay.

- Khách cần có sự chăm sóc hoặc các thiết bị đặc biệt để duy trì sức khỏe trong suốt chuyến bay.

- Tình trạng bệnh tật có thể xấu đi trong hành trình bay.

Trách nhiệm của nhà chuyên chở được ràng buộc ra sao?
 
Theo quy định hiện hành của VNA, những hành khách là người bệnh khi có yêu cầu vận chuyển bằng đường hàng không thì người nhà hoặc người bảo trợ đại diện phải tiến hành cam kết và ký vào phần miễn trừ trách nhiệm cho nhà chuyên chở.
 
Trong trường hợp đặc biệt vì lý do sức khỏe mà theo quy định không được chấp nhận chuyên chở bằng đường hàng không nhưng khách vẫn có nguyện vọng tha thiết được đi máy bay thì bản thân khách hoặc người bảo hộ phải tiến hành lập giấy “Miễn trừ trách nhiệm cho nhà chuyên chở” (Waiver of Responsibility) để miễn trừ trách nhiệm cho VNA trong trường hợp rủi ro xảy ra.

Trên máy bay những hành khách đặc biệt này được xếp ngồi ở đâu?

Không giống như những hành khách bình thường khác, khách là  người bệnh nói chung đều phải được bố trí chỗ ngồi thích hợp dựa vào những nguyên tắc an toàn an ninh của chuyến bay như sau:

- Hành khách không cản trở việc thoát hiểm trong trường hợp khẩn cấp (Emergency evacuation).
 
- Không cản trở đường dẫn đến cửa thoát hiểm.
 
- Thuận lợi cho việc lên xuống của khách.
 
-  Người đi cùng sẽ được bố trí ngồi ngay cạnh khách là người bệnh.

- Những hành khách cử động khó khăn được bố  trí ngồi gần cửa thoát hiểm nhưng không gây cản trở việc thoát hiểm trong trường hợp khẩn cấp.
 
- Nếu có hơn 2 người bệnh cùng đi trên 1 chuyến bay thì  không xếp họ ngồi cùng hàng ghế (Nếu có cùng hàng ghế thì phải có 2 lối đi khác nhau như máy bay Boeing 777).
 
- Nạng hoặc dụng cụ hỗ trợ sẽ được để vào vị trí thích hợp và tiện lợi khi cần sử dụng…

Những hành khách này sẽ được lên máy bay trước và xuống máy bay cuối cùng so với khách bình thường. Họ được hướng dẫn, chăm sóc cẩn thận từ khi nhân viên phi hành đoàn tiếp nhận cho tới lúc bàn giao tại sân bay đến.

Vinh Nguyễn